Rüyalar ülkesi Finlandiya'nın ekonomisine genel bir bakış

Avrupa'nın en büyük 4. ekonomisi olan Finlandiya. Bir çok kesim tarafından ''rüyalar ülkesi'' olarak bilinmektedir. Ekonomik kalkınma düzeyinin refah devleti düzenine dayandırıldığı bir ekonomiye sahip olan Finlandiya adeta mutsuzluğun yasak olduğu bir topluma sahiptir.

Finlandiya Cumhuriyeti, Kuzey Avrupa'da bulunan bir İskandinav devleti olup 1918 de kurulmuştur. 1950'lere kadar bir tarım ülkesi olan Finlandiya'nın ekonomik faaliyetlerinin çoğunu üretim sektörü oluşturmaktaydı. II. Dünya Savaşı sonrası kurulan barış ortamında hızla sanayileşen Finlandiya ekonomisini neredeyse çeyrek yüzyıl kadar kısa bir sürede tarım ekonomisi olmaktan çıkarmıştır. Sanayileşme sürecinde İsveç Modeli olarak bilinen refah devleti anlayışını benimseyen politikaları benimseyen Finlandiya hızla gelişmiştir.

II. Dünya Savaşı ardından altına girilen yüklü savaş tazminatı yükünden kurtulması gereken Finlandiya'nın hızla endüstriyelleşmesi gerekmekteydi. 20. yüzyılın ortalarında bunun için gerekli ekonomik planları hazırlayan dönemin Finlandiya hükümeti bu planları hızla devreye sokmuştur. Devreye sokulan planlar işe yaramış olacaktır ki 1950-1976 yılları arasında gayrisafi milli hasıladaki yıllık reel artış yüzde 6 seviyelerine ulaşmıştır. Ekonomik kalkınma planlarına önem veren refah devleti bir diğer değişle sosyal devlet düzeni sayesinde 2001 yılında birey başına düşen milli gelir 26.097 Amerikan Doları olmuştur ki bu veri Finlandiya'yı tartışma götürmeksizin dünyanın ''en zengin'' ülkelerinden biri olarak gösterebilmemiz için yeterlidir. 

Finlandiya'da ekonomik model:

Genellikle özel iştiraklerin ellerinde olduğu serbest piyasa ekonomisi olarak gözlenmektedir ve aynı zamanda çoğu devlet kurum ve kuruluşu da çalışma prensibi olarak özel sektörle aynı prensipleri benimseyerek çalışmaktadır. Devlet kurumlarından devletin kasasına para girdirmesi yani kar etmesi beklenmektedir. Bu sebepten olacaktır ki vatandaşların yaşayış biçimi de tam olarak kalkınma üzerine kurulmuştur. Genellikle yaşlı bir nüfusa sahip olan Finlandiya'da gerek iş gücü yetersizliği gerekse genç nüfusun ekonomik bağımsızlığını eline almak için üzerlerine aldıkları sorumluluk gereği eğitimini bitiren nitelikli genç nüfus ivedilikle çalışma hayatına atılmaktadır.

Refah Devleti (Sosyal Devlet) Anlayışı:

1960'lar itibariyle tam anlamıyla etkinliğini kazanan refah devleti anlayışı Finlandiya'nın ekonomik kalkınmasının altında yatan en temel unsur olarak göze çarpmaktadır. İskandinav tarzı sosyal devlet anlayışını benimseyen Finlandiya Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan her bir bireye yüksek bir hizmet yelpazesi sunmaktadır. Öyle ki refah hizmetleri olarak adlandırılan bu hizmetler devlet giderlerinin yüzde 25'ini ve yerel hükümet giderlerinin yüzde 40'ını oluşturmaktadır. Vatandaşlarının sağlığı konusunda asla ödün vermeyen Finlandiya, neredeyse kusursuz sayılabilecek bir kamu hastanelerinin bulunduğu ve tedavilerin bir çoğunun devlet tarafından karşılandığı bir ülke olmasının yanı sıra aile destek paketlerine de çok önem veren bir anlayışı benimsemektedir. Örneğin yeni doğan çocuğu bulunan aileler önceki gelirleri esas alınarak belirlenen bir ödenek almakta ve 1 yıllık süreyle izin kullanabilmektedir. Okul yaşının altındaki tüm çocuklar halka açık günlük bakım hizmetlerinden yararlanabilmektedir. Ailedeki çocuk sayısına göre belirlenen aile ödeneği bütçedeki en büyük giderlerden birisidir. Zorunlu eğitim 7 ila 17 yaş arasındaki çocukları kapsamaktadır. Öğretim, kitaplar ve okul yemeklerini de içeren dokuz yıllık kapsamlı okul eğitimi ücretsizdir. Mesleki veya yüksek eğitimde öğretim ücretli değildir. Devlet, 17 yaşının üstündeki tüm öğrencilere ödenek ve kredi desteği vermektedir. Finlandiya’da devlet destekli ulusal işsizlik ödeneği ile gelire bağlı işsizlik ödeneği olmak üzere iki tip işsizlik sigortası bulunmaktadır. Gelire bağlı işsizlik ödeneği işsizlik sigortasından temin edilmektedir. Bu tür ödemelerin ihtiyaca bağlı olması nedeniyle, bir kişinin eşinin geliri bu ödenekten faydalanmasını engelleyebilmektedir.

Özet olarak mutluluklar ülkesi Finlandiya her birimize yeniden öğretmektedir ki; çalışmak başarmanın bazen yarısı değil tamamıdır...

 

 

Etiketler